Anarchism is a political theory that is skeptical of the justification of authority and power. Anarchism is usually grounded in moral claims about the importance of individual liberty, often conceived as freedom from domination. Anarchists also offer a positive theory of human flourishing, based upon an ideal of equality, community, and non-coercive consensus building. Anarchism has inspired practical efforts at establishing utopian communities, radical and revolutionary political agendas, and various forms of direct action.
Geen vrijheid zonder gelijkheid, geen gelijkheid zonder vrijheid
Het staat buiten kijf dat de Vlaamse hoogleraar Ludo Abicht* er goed aan heeft gedaan om zijn boek Anarchisme – Van Bakoenin tot de commons te publiceren, want we hebben te maken met een politieke – of antipolieke, zo u wilt – stroming waar enorm veel misverstanden over bestaan. Dat is in niet geringe mate te wijten aan punk- en krakersbewegingen en aan wat Abicht lifestyle-anarchisten noemt, die het anarchistische gedachtegoed vaak hebben gereduceerd tot sloganeske simplismen.
Abicht begint met uitleggen wat anarchisme historisch gezien juist inhoudt – al is dat ook niet steeds eenvoudig omdat er per definitie geen ‘anarchistisch Vaticaans’ kan bestaan – en overloopt kort de ideologische grondslagen van de beweging (zie Proudhon, Bakoenin, Kropotkin en tutti quanti) om ‘onjuiste, ideologisch vervormde opvattingen over anarchisme’ te weerleggen. Dat is geen overbodige luxe, want zo wordt tenminste al duidelijk dat het afwijzen van een centraal gezag of een autoritaire organisatie van de samenleving niet hetzelfde is als het weigeren van elke vorm van regelgeving of een pleidooi voor chaos en individualisme. Desalniettemin blijft anarchisme een containerbegrip.
(*) Ludo Abicht (1936) studeerde Klassieke Filologie, Filosofie en Duitse Literatuur. Hij behaalde zijn doctoraat met een proefschrift over de Duits-Tsjechische dichter Paul Adler. Abicht doceerde literatuur en filosofie aan de universiteiten van Antioch en Berkeley in de VS en aan de UGent en UAntwerpen.
